7 Dywizjon Artylerii Konnej Wielkopolskiej w Polsce niepodleglej

PRZYDZIAŁY ORGANIZACYJNE

 W okresie 20-lecia międzywojennego 7 D.A.K., podobnie jak inne jednostki kawalerii Wojska Polskiego, podlegał kolejnym reorganizacją struktur wojska (wynikających najczęściej z różnych koncepcji użycia kawalerii) i otrzymywał różne przydziały do wyższych związków operacyjnych. Doświadczył także wewnętrznych zmian organizacyjnych.

11 marca 1921 roku do Poznania, z frontu wojny polsko – bolszewickiej, powróciło dowództwo wraz z 1 i 3 baterią 7 D.A.K.-u. 2 bateria pozostała na linii demarkacyjnej aż do końca marca i do Poznania wróciła w dniu 1 kwietnia 1921 roku.

31 stycznia 1921 roku rozkazem Ministra Spraw Wojskowych (który to rozkaz dzielił jednostki jazdy na 9 brygad) 7 D.A.K. został przydzielony do 4 Brygady Jazdy, w której skład weszły także 15, 16, 17 i 26 pułk ułanów. Już 10 maja 1921 roku nastąpiła jednakże kolejna zmiana numeracji Brygady z 4 na 7, a z jej składu usunięto 26 pułk ułanów.

7 marca 1922 roku wydzielono za składu dywizjonu 3 baterie (rozkaz Departamentu III MSW L.dz. 1991/10200/art. Org. Mob.), która została skierowana do Jarosławia, gdzie weszła (jako 1 bateria) w skład 10 D.A.K. Z powodu braku koni, aż do października 1922 roku dywizjon pozostawał dwu bateryjny, kiedy to odtworzono 3 baterie. Rok 1922 przynosi również sformowanie kadry baterii zapasowej 7 D.A.K.  Baterie tę utworzono 9 maja 1922 roku, a jej dowódcą został ppor. Jerzy Antopow.

29 kwietnia 1924 roku rozkazem MSW (miedzy innymi nowością tego rozkazu była zmiana terminologii „jazda” na „kawaleria”) powołano do życia 3 Dywizję Kawalerii, w skład której weszły :

• VII Brygada Kawalerii (Poznań) - 15, 17 pułk ułanów.
• XIV Brygada Kawalerii (Poznań) - 16 pułk ułanów, 7 pułk strzelców konnych
• XV Brygada Kawalerii (Grudziądz)- 18, pułk ułanów, 8 pułk strzelców konnych.
• Dowództwo Artylerii Konnej (Poznań) – 7, 11 dywizjon artylerii konnej.

Dowództwo Artylerii Konnej 3 Dywizji Kawalerii zostało utworzone w dniu 1 czerwca 1924 roku i zostało podporządkowane gospodarczo 7 D.A.K..

W początkach sierpnia 1924 roku, 3 bateria 7 D.A.K. została przekazana do nowo formowanego 11 D.A.K.-u w Bydgoszczy (jako jego 2 bateria). Utraconą baterie ponownie odtworzono w lutym 1925 roku.

W dniu 29 marca 1929 roku rozwiązano 3 Dywizję Kawalerii, powołując jednocześnie do życia Brygadę Kawalerii „Poznań”. W skład brygady weszły 15, 17 pułki ułanów, 7 Pułk Strzelców Konnych oraz 7 Dywizjon Artylerii Konnej.

Wiosną 1937 roku Brygada Kawalerii „Poznań” zmieniła nazwę na „Wielkopolska Brygada Kawalerii”. Nowa nazwa obowiązywała od 1 kwietnia 1937 roku, a skład organizacyjny pozostał bez zmian.

 KOSZARY

Po powrocie z frontu wschodniego w 1921 r. 7 Dywizjon Artylerii Konnej Wielkopolskiej dyslokowano w tzw. nowych koszarach artyleryjskich przy ówczesnej ul. Golęcinskiej. Kompleks ten został wybudowany przez władze pruskie w latach 1909 – 1913 na Sołaczu (dzielnica Poznania) z myślą o jednostkach artyleryjskich. Obejmowały obszar  ok. 80 hektarów i posiadały własną bocznice kolejową. Przed I wojną światową stacjonował w nich pruski 5 pac. W nocy z 3 na 4 stycznia 1919 roku koszary te zostały zajęte przez Powstańców Wielkopolskich.

Początkowo, 7 D.A.K. dzielił sołackie koszary z 7 Pułkiem Artylerii Cięzkiej. W późniejszym czasie dołączyła do nich kolejna jednostka artyleryjska - 7 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej. Obszar zajmowany przez 7 D.A.K. stanowił osobne, zamknięte miasteczko, na które kładały się trzypiętrowe budynki (w kolorze kremowym z czerwoną dachówką) przeznaczone dla żołnierzy (sale mieściły od 10 do 20 żołnierzy), budynek dla rodzin żołnierzy dywizjonu, izby chorych, „ambulansu weterynaryjny” ze stanowiskami dla koni. Dywizjon posiadał dużą i jasną kuchnię, takowąż świetlicę oraz sklep żołnierski, umiejscowione obok kasyna podoficerskiego. Oddzielnie (w budynku dowództwa) funkcjonowało kasyno oficerskie z sala balową i pokojami dla oficerów kawalerów. Dumą dywizjonu były duże, przewiewne, z szerokim korytarzami stajnie oraz umieszczona w ich sąsiedztwie kryta ujeżdżalnia. Ewenementem były znajdujące się w obrębie stajni baseny do wodnej terapii nóg końskich. Całość obszaru koszar była zawsze starannie utrzymana, a wszędzie czuło się poznański „porzundek”.

 POLIGON

 Miejscem w którym 7 D.A.K. najczęściej przeprowadzał „ostre strzelania” (szkoła ognia) to położony na północ od Poznania Obóz Ćwiczebny Biedrusko, znajdujący się w odległości jednodniowego marszu z koszar na Sołaczu. Poligon ten został utworzony przez władze pruskie na początki XX wieku na terenach zakupionych od rodziny von Treskow. Kompleks od zachodu graniczył z miejscowością Chludowo, a od północy i wschodu z rzeką Wartą. Ukształtowanie terenu było lekko zalesione, pofałdowane i piaszczyste. Na terenie poligonu władze pruskie wybudowały 3 ceglane wieże do korygowania ognia (zachowane do dziś) oraz stanowiska z blachy falistej służące do celów obserwacyjnych. W roku 1931 obszar poligonu połączono siecią telefoniczną. Stosowano urozmaicane cele ćwiczebne dla artylerii – „pałacyk pani komendantowej poligonu”, „stanowiska nieprzyjacielskiej baterii”, „skrzyżowanie dróg”., jak również  cele ruchome, takie jak czołgi, samochody pancerne, a nawet lokomotywę, które były ciągnięte na kilkuset metrowych odcinkach za pomocą stalowych linach przez traktory lub szóstkę koni. Obóz Ćwiczebny Biedrusko dysponował doskonałymi warunkami bytowo - socjalnymi,  zarówno dla ludzi, jak i koni, które bez wahania można uznać za unikatowe w skali całej Polski.  Żołnierzom przebywającym na poligonie zapewniono wygodne baraki, osobne kwatery dla podoficerów, oficerów młodszych (tzw. BOMy) i oficerów sztabowych (tzw. BOSy). Pomieszczenia te w zależności od rangi oficerów różniły się wielkością pokoi i rodzajem umeblowania. Zaplecze socjalne uzupełniała nowoczesna kuchnia wraz z salą jadalną oraz izba chorych z tuzinem łóżek. Dodatkową „atrakcją” poligonu był obszerny amfiteatr na świeżym powietrzu, który mógł pomieścić kilka tysięcy ludzi. Pozostałości tegoż amfiteatru można ogladać w Biedrusku po dzień dzisiejszy. Całość uzupełniały kasyna podoficerskie i oficerskie (to ostatnie znajdowało się w byłym pałacu rodziny Treskow). Z nie mniejszą troską, jak o ludzi, zadbano o wygodę koni. Na terenie poligonu znajdowały się kryte stajnie oraz ambulans weterynaryjny ze stanowiskami dla chorych koni. Obóz Ćwiczebny Biedrusko mógł przyjąć jednorazowo dywizję piechoty lub brygadę jazdy.

Ciąg dalszy na nastepnej stronie